Interwał czasowy, czyli timeframe (TF), to długość czasu, na podstawie której rysowany jest wykres ceny danego aktywa (akcji, pary walutowej, towaru). Interwały czasowe potrafią pokazać, jak długo utrzymuje się na rynku określony trend. Takie trendy traderzy są w stanie rozpoznać, co pozwala im lepiej wyznaczyć punkty wejścia i wyjścia w trakcie handlu. Aby osiągać powtarzalne wyniki, trzeba rozumieć zarówno trendy, jak i przedziały czasowe.
Interwały mają więc pomóc w decyzji, kiedy warto wejść, a kiedy wyjść. Dzieli się je zwykle na długoterminowe, średnioterminowe i krótkoterminowe, a traderzy przy swojej pracy często łączą kilka interwałów naraz.
Podstawowe interwały czasowe
Najczęściej używane interwały czasowe to: 1 minuta (M1), 5 minut (M5), 15 minut (M15), 30 minut (M30), 1 godzina (H1), 4 godziny (H4), 1 dzień (D1), 1 tydzień (W1), 1 miesiąc (MN). Chodzi więc o okres, który niejako dzieli wykres na poszczególne części pokazujące ruch ceny w danym odcinku czasu.
Na wykresie słupkowym albo świecowym jeden słupek lub jedna świeca odpowiada zatem odcinkowi 1 minuty (M1), 1 godziny (H1), dnia (D1) i tak dalej.
Na platformie interwał przełącza się jednym przyciskiem, zwykle w lewym górnym rogu. Uwaga na jedną pomyłkę: ustawienie interwału to nie to samo co zakres pokazanej historii. Kiedy przełączysz wykres z godzinowego na dzienny, zmieni się długość jednej świecy. Kiedy zamiast tego klikniesz 1M albo 1Y na dolnym pasku, przesunie się tylko wycinek, a długość świecy zostanie taka sama.
Oznaczone (1) jest ustawienie interwału, czyli długości jednej świecy — to jest interwał czasowy. Oznaczone (2) to zakres pokazanej historii: zmienia wycinek, nie interwał.
Z praktycznego punktu widzenia można powiedzieć, że im krótszy interwał czasowy, tym bardziej szczegółowy wykres, tym więcej okazji do zawarcia transakcji i tym szybciej przebiega sam handel.
Jeśli na przykład handlujesz w ciągu dnia, jako interwał trendu wybierzesz wykres godzinowy, a jako interwał wejścia wykres 15-minutowy. Świece godzinowe mają wtedy pomóc określić trend panujący na rynku. Świece 15-minutowe posłużą natomiast do wyznaczania punktów wejścia i zamykania pozycji zgodnie z trendem odczytanym ze świec godzinowych.
Odstęp między interwałem, na którym odczytuje się trend, a interwałem, na którym się handluje, jest konwencją, nie regułą. Alexander Elder w Trading for a Living wyprowadza swój „faktor pięć” z kalendarza — 4,5 tygodnia w miesiącu, 5 dni handlowych w tygodniu, 5 do 6 godzin w dniu handlowym — i sam opisuje go jako przybliżony; w metodzie Triple Screen ta pięciokrotność oddziela wykres tygodniowy, na którym określa się trend, od dziennego, na którym szuka się sygnału. Samo wejście nie potrzebuje u Eldera żadnego trzeciego wykresu: trzeci ekran to technika składania zlecenia, a w nowszym wydaniu z roku 2014 autor dopuszcza, że można je wykonać również w tym samym interwale, na którym się handluje. Na rynkach 24-godzinnych ten łańcuch przestaje zresztą pasować, bo dzień handlowy nie ma tam pięciu godzin, tylko dwadzieścia cztery.
Krótsze interwały czasowe mają pomóc prześledzić ruch ceny wewnątrz dłuższej linii trendu. Handel na kilku interwałach naraz jest jako technika i strategia bardzo przydatny właśnie dlatego, że trader może tworzyć własne kombinacje interwałów według preferowanego stylu handlu.
Ten sam rynek, dwa interwały. Na wykresie dziennym cena przez miesiąc dodała 2,7 %, ale zaznaczony dwudniowy odcinek wygląda na wykresie godzinowym jak trend spadkowy ze stratą 0,8 %. Jedno i drugie jest prawdą, tylko każde w innym interwale.
Na jakim interwale handlować?
Od razu pojawia się pytanie, jaki interwał czasowy wybrać dla swojego handlu i swojego stylu handlu. Trader sam decyduje, na jakich interwałach planuje wejścia w transakcje i wyjścia z nich. Może wybrać ten, który najlepiej odpowiada jego stylowi handlu, a także jego celom co do transakcji krótkoterminowych, długoterminowych albo średnioterminowych.
| Interwał | Komu pasuje | Jak długo trzyma się pozycję | Ile transakcji |
|---|---|---|---|
| M1 do M5 | scalping | minuty | dziesiątki dziennie |
| M15 do H1 | handel intraday | godziny, zamyka się do końca dnia | kilka dziennie |
| H4 do D1 | swing trading | dni do tygodni | kilka tygodniowo |
| D1 do W1 | handel pozycyjny | tygodnie do miesięcy | kilka miesięcznie |
Tabela nie jest receptą, pokazuje jednak, co się z czym wiąże: im krótszy interwał, tym więcej transakcji, tym więcej czasu przy wykresie i tym mniejszy ruch musi wystarczyć na pokrycie kosztów.
Nie istnieje uniwersalnie najlepszy czas na handel. To do traderów należy wybór przedziałów czasowych zależnie od tego, ile czasu mogą poświęcić na obserwowanie wykresów. Po dłuższe interwały sięgają ci, którym zależy na dokładniejszej analizie i rozpoznaniu długoterminowych trendów. Z drugiej strony krótsze interwały wykorzystuje się zwykle do szybkich wejść i wyjść, co pozwala zawrzeć nawet dziesiątki transakcji dziennie.
- Trzeba pamiętać, że z handlu musimy mieć dobre odczucia — bardzo ważny jest aspekt psychologiczny. Kwestia interwału czasowego to sprawa dość subiektywna i tam, gdzie jeden czuje się dobrze, drugiemu wcale nie musi to odpowiadać.
Dla jednego tradera interwał H1 jest bardzo szybki, dla innego z kolei powolny. Kiedy na przykład handlujesz na wykresach dziennych (D1), w miesiącu zawrzesz tylko kilka transakcji, bo okazji jest tu mniej niż na krótszych interwałach.
Odwrotnie jest przy obserwowaniu wykresów minutowych — dziennie pojawią się nawet dziesiątki transakcji. Dla początkującego to jednak nieznośnie szybki styl handlu, który prowadziłby do nieprzemyślanych i stratnych transakcji.
Co interwał robi z kosztami
Wybór interwału to nie tylko kwestia wygody, zmienia on proporcję między oczekiwanym zyskiem a tym, co zabierze broker.
Na wykresie minutowym docelowy ruch to zwykle kilka pipsów, ale spread przy każdym wejściu zapłacisz taki sam jak na wykresie dziennym. Dziesięć transakcji dziennie oznacza dziesięć zapłaconych spreadów, podczas gdy ruch, z którego się je pokrywa, jest najmniejszy ze wszystkich interwałów. Dlatego scalping jest tak wrażliwy na warunki u brokera i dlatego początkujący zwykle traci na nim, zanim zdąży nauczyć się czytać wykres.
Na przeciwnym końcu stoi handel pozycyjny. Spread zapłacisz raz i nie zaprząta ci głowy, ale za każdą noc z otwartą pozycją naliczany jest swap. Przy pozycji trzymanej miesiącami staje się on główną pozycją kosztową, która potrafi przebić nawet przyzwoity ruch ceny.
Pomiędzy leży swing trading, gdzie żaden z tych kosztów nie dominuje. Cokolwiek wybierzesz, policz oba koszty z wyprzedzeniem i wlicz je do planu transakcji — nie dopiero wtedy, kiedy zobaczysz wyciąg.
Znaczenie dłuższych interwałów
Dłuższe interwały czasowe zwykle lepiej służą do wychwycenia i rozpoznania zmian trendu oraz ruchu cen. Mniejsze przedziały czasowe często pokazują krótkotrwałe ruchy ceny przeciwne do trendu i właśnie dlatego wielu traderów łączy kilka przedziałów naraz. Korzystanie z różnych przedziałów czasowych otwiera przed traderem różne okazje i scenariusze. Mniejsze przedziały sygnalizują często okresowe zmiany trendu, podczas gdy większe wskazują trendy główne.
- Znaczenie interwałów czasowych w handlu polega nie tylko na wyznaczeniu odpowiednich momentów wejścia w transakcję, ale też na ochronie pierwotnego kapitału, tak aby cała działalność handlowa była zyskowna.
Interwały czasowe pomagają również przy określaniu trendu, co jest podstawowym zadaniem analizy technicznej. Kiedy próbujemy rozpoznać trendy na podstawie ruchu cen i dynamiki rynku, dłuższe interwały nabierają większego znaczenia. Dzieje się tak dlatego, że pozwalają traderom sięgnąć do wykresów historycznych, które odsłaniają linie trendu obowiązujące na rynku w przeszłości. Rozumienie trendów oznacza, że traderzy z większym prawdopodobieństwem rozpoznają, do czego doprowadzą ich punkty wejścia w transakcje.