Gaz ziemny TTF (UE) — cena

Europejski rynek gazu mocno się zmienił po spadku dostaw rosyjskim gazociągiem. Rosja dostarczała wcześniej rurociągami około 40% z około 350 mld m³ rocznego zużycia gazu w UE. Dziś ten udział jest jednocyfrowy. Lukę wypełnia skroplony gaz ziemny (LNG) ze Stanów Zjednoczonych, Kataru i Afryki Zachodniej oraz większe dostawy rurociągowe z Norwegii, sięgające około 85 mld m³ rocznie. W szczycie szoku podażowego cena TTF wzrosła powyżej 300 EUR/MWh. Od tego czasu rynek stał się strukturalnie zależny od importu LNG. To silniej wiąże TTF z globalnym rynkiem gazu i zwiększa wrażliwość ceny na pogodę oraz informacje geopolityczne.

Roczny układ cen kształtuje unijna zasada dotycząca magazynów gazu. Zgodnie z regulacją państwa członkowskie muszą osiągnąć 90% poziomu zapełnienia magazynów do 1 listopada, z elastycznością między 1 października a 1 grudnia. Łączna pojemność magazynów w UE wynosi około 100 mld m³. Tworzy to wiosenno-letni cykl zatłaczania oraz jesienno-zimowy cykl odbioru. Zakupy do magazynów wspierają ceny spot latem, a odbiory łagodzą szczytowy popyt na ogrzewanie zimą. Dzienne dane GIE AGSI+ oraz statystyki dziennych przepływów gazu ENTSOG szybko znajdują odzwierciedlenie w handlu TTF.

Globalnie spread JKM-TTF pomaga decydować, dokąd płynie tankowiec LNG. JKM, czyli Japan-Korea Marker, to azjatycka cena spot LNG. Jeśli premia azjatycka wobec TTF rośnie, elastyczne ładunki LNG z USA bez stałego miejsca dostawy mogą płynąć przez Kanał Sueski na Daleki Wschód. Wtedy mniej tankowców trafia do europejskich terminali LNG, takich jak Rotterdam, Zeebrugge, Dunkierka, Gate i Świnoujście. Gorące lato w Azji albo awaria japońskiej elektrowni jądrowej mogą więc podnosić TTF. Znaczenie mają też cykle popytu w chemii, w tym nawozy i etylen. Ważna jest również zmienna produkcja energii ze źródeł odnawialnych, która zmienia obciążenie elektrowni gazowych.