Nafta — cena

Głównym źródłem popytu na naftę petrochemiczną jest sektor krakerów parowych w petrochemii. Około 85% globalnej produkcji trafia do łańcuchów dostaw tworzyw sztucznych, włókien i chemikaliów jako etylen, propylen, butadien oraz aromaty, m.in. benzen, toluen i ksyleny. Marża krakera, określana też jako marża krakera parowego, to różnica między wartością produktów olefinowych a kosztem surowca, czyli nafty petrochemicznej. Gdy marża się kurczy, instalacje ograniczają wykorzystanie mocy, a popyt na naftę spada. Krakery azjatyckie, zwłaszcza zakłady w Korei Południowej, Japonii, Chinach i na Tajwanie, odpowiadają za ~60% globalnego popytu na naftę petrochemiczną, dlatego ceny krańcowe koncentrują się wokół wyceny Platts CFR Japan.

Głównym strukturalnym wyzwaniem dla cen nafty petrochemicznej jest konkurencja ze strony amerykańskich krakerów opartych na etanie. Po boomie na gaz łupkowy w USA powstało wiele takich instalacji na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, szczególnie w Teksasie i Luizjanie. Zakłady te produkują etylen z etanu tanio wydzielanego z gazu ziemnego, zwykle z przewagą kosztową rzędu 200–400 USD/t w przeliczeniu na ekwiwalent etylenu wobec krakingu nafty. Kraker etanowy produkuje jednak prawie czysty etylen i bardzo mało propylenu lub aromatycznych produktów ubocznych. Kraker naftowy daje szerszy koszyk produktów, co zapewnia przemysłowi chemicznemu bardziej wartościową strukturę uzysku. Oba modele są więc częściowo komplementarne, a częściowo konkurencyjne. Każda nowa jednostka mocy krakerów etanowych w USA pośrednio ogranicza popyt na naftę w przeliczeniu na ekwiwalent olefin.

Trzecim czynnikiem jest decyzja rafinerii dotycząca przełączania między benzyną a naftą petrochemiczną. Nafta jest też surowcem do produkcji benzyny. Lekka frakcja jest przetwarzana w benzynę silnikową o wyższej liczbie oktanowej przez reforming lub izomeryzację. Gdy globalny popyt na benzynę jest wysoki, na przykład w sezonie letnich podróży samochodowych w USA, rafinerie kierują naftę do puli benzynowej jako komponent mieszankowy, ograniczając podaż dla krakerów. Gdy rynek benzyny jest słaby, a marże krakerów wysokie, więcej nafty trafia do zakładów petrochemicznych, a ceny dostosowują się w dół. Nierównowagi regionalne są rozładowywane przez atlantycko-pacyficzny arbitraż na nafcie petrochemicznej: europejska nadwyżka, wyceniana według bazy Argus Mediterranean, jest wysyłana tankowcami do azjatyckich krakerów. Ruch ten widać w spreadzie między oboma benchmarkami.