Najtańsze ETF-y UCITS w Europie według TER

Opłata jest jedyną rzeczą, na którą masz wpływ przy funduszu indeksowym. Wynik indeksu jest taki, jaki jest, a to, co fundusz sobie weźmie, weźmie znowu w każdym kolejnym roku, w którym trzymasz pozycję. Różnica między 0,05% a 0,50% rocznie wygląda na papierze niewinnie, a po trzydziestu latach zjada ponad dziesiątą część końcowej wartości.

Dlaczego w tym zestawieniu nie ma amerykańskich tickerów

Anglojęzyczne rankingi najtańszych ETF-ów otwierają SPLG (0,02%), VOO i IVV (0,03%), dalej QQQ, BND albo GLDM. Wszystkie mają siedzibę w Stanach Zjednoczonych i inwestor detaliczny nie kupi ich przez europejskiego brokera.

Przeszkodą jest rozporządzenie PRIIP, obowiązujące od 1 stycznia 2018 roku, które nakazuje sprzedawcy wręczyć inwestorowi detalicznemu dokument KID jeszcze przed transakcją. Amerykańscy emitenci go nie sporządzają, więc brokerzy działający w Europie blokują zakup.

Europejskie odpowiedniki kosztują nieco więcej niż amerykańskie oryginały – część różnicy pochłaniają ostrzejsze wymogi UCITS.

Najniższe koszty roczne w każdej klasie aktywów. Źródło: dokumenty informacyjne i karty funduszy emitentów.

ETF-y na S&P 500

Najtańsze europejskie fundusze odwzorowujące S&P 500 kosztują 0,03% rocznie i są to dwie klasy jednostek tego samego funduszu State Street. Dokładniej rozbieramy je w tekście o tym, jak kupić i inwestować w indeks S&P 500.

Karta funduszu Invesco podaje opłatę bieżącą 0,05% i osobno 0,07% za swap. Całkowity koszt to suma obu pozycji.

ETF-y na Nasdaq 100

Amerykańskich QQQ i QQQM w Europie nie kupisz. Najtańsze europejskie fundusze na Nasdaq 100 kosztują 0,13% i są dwa, jeden od UBS, drugi od Amundi.

Między 0,13% a 0,30% jest ponad dwukrotna różnica. Oba najtańsze fundusze są jednak młode – ten od UBS działa dopiero od marca 2025 roku. Największy jest fundusz iShares z aktywami 28,25 mld dolarów, a najdłuższą historię ma Invesco EQQQ, notowany od 2002 roku.

ETF-y na akcje europejskie

Tutaj większość ludzi myli się nie w wyborze funduszu, tylko indeksu. Pod hasłem „akcje europejskie” kryją się trzy różne rzeczy, a różnica między nimi jest większa niż różnica w opłatach.

STOXX Europe 600 obejmuje 600 spółek z siedemnastu krajów łącznie z Wielką Brytanią i Szwajcarią, więc znajdziemy w nim Nestlé, Roche, AstraZenecę i Shella. MSCI Europe to prawie to samo, tyle że 396 dużych i średnich spółek z szesnastu krajów. EURO STOXX 50 jest czymś innym – pięćdziesiąt spółek z obszaru wspólnej waluty, bez Wielkiej Brytanii i bez Szwajcarii. Jako zakład o strefę euro ma sens, jako „akcje europejskie” już nie.

Przy funduszu Invesco na EURO STOXX 50 podane 0,05% to tylko opłata bieżąca. Po doliczeniu 0,35% za swap wychodzi 0,40% rocznie.

ETF-y obligacyjne

Amerykańskie BND i AGG są dla europejskiego inwestora zamknięte. Zamiennikiem jest globalny fundusz agregatowy z zabezpieczeniem do euro, bo bez zabezpieczenia portfel obligacji bierze na siebie ryzyko walutowe, przed którym obligacje mają chronić.

Vanguard obniżył opłatę swojego funduszu globalnego agregatu z 0,10% do 0,08% z dniem 1 lipca 2025 roku. Klasy zabezpieczone walutowo kosztują rocznie mniej więcej 0,05 punktu procentowego więcej niż niezabezpieczone.

Surowce i złoto

W Europie nie kupisz złota jako ETF. Zasady UCITS wymagają rozłożenia na kilka aktywów, a jeden surowiec tego testu nie przechodzi, więc złoto kupuje się w formie ETC, czyli exchange traded commodity.

W funduszu aktywa są wydzielone z majątku zarządzającego. Przy ETC masz roszczenie wobec emitenta, choć zabezpieczone przechowywanym metalem.

Xetra-Gold to obligacja na okaziciela notowana na giełdzie we Frankfurcie od grudnia 2007 roku i nie pobiera opłaty za zarządzanie.

Tematyczne ETF-y na czystą energię

Podczas gdy szeroki indeks akcji zaczyna się od 0,03% rocznie, czysta energia startuje z pułapu 0,35%, mniej więcej dziesięć razy wyżej.

Amerykański ICLN, w rankingach wskazywany jako tania opcja, to znowu fundusz, którego nie kupisz. Jego europejski imiennik od iShares kosztuje 0,65%, czyli prawie dwa razy tyle.

Ile opłata kosztuje przez trzydzieści lat

Niższa opłata nabiera znaczenia dopiero przy procencie składanym. To, co fundusz zabierze w pierwszym roku, już nigdy nic nie zarobi, a ten ubytek mnoży się z każdym kolejnym rokiem.

W wyliczeniu bierzemy jednorazową inwestycję 17 000 zł trzymaną przez trzydzieści lat przy rocznej stopie zwrotu brutto 7% i porównujemy trzy poziomy opłat.

Przykład modelowy. Zysk brutto 7% rocznie, trzydziestoletni horyzont, trzy poziomy opłaty rocznej.

Przy 0,03% rocznie inwestycja urośnie do 128 300 zł. Przy 0,12% zostanie 125 100 zł, czyli o 3 200 zł mniej. Przy 0,50% w portfelu zostaje 112 400 zł — o 15 900 zł mniej, czyli mniej więcej dwanaście procent poniżej najtańszego wariantu.

Na pięcioletnim horyzoncie różnica między stawkami jest znikoma. Rozjeżdża się dopiero w ostatniej dekadzie trzydziestoletniego okresu.

Na co patrzeć poza opłatą

Wielkość funduszu. Małym funduszem gorzej się handluje, a emitent może go zamknąć albo połączyć z innym. Różnica między funduszem ze stu milionami euro a takim z dziesięcioma miliardami znaczy dla zwykłego inwestora więcej niż setna część procentu w opłacie.

Odchylenie od indeksu. Opłata mówi, ile fundusz pobiera. Tracking difference mówi, o ile naprawdę został w tyle, a przy dobrze prowadzonym funduszu obie liczby leżą blisko siebie.

Klasa akumulująca albo dystrybuująca. Klasa akumulująca sama reinwestuje dywidendy, dystrybuująca wysyła je na twój rachunek. Pary z powyższych tabel to często ten sam fundusz w dwóch klasach z tą samą opłatą.

Dostępność u twojego brokera. Zanim się na fundusz zdecydujesz, sprawdź, czy twoja platforma go w ogóle oferuje, bo oferta bywa u każdego brokera inna.